Nhiều người đi xe máy cả chục năm mới một lần mở chiếc lọc gió nằm trong hộp lọc cạnh bình ắc quy. Đến khi xe hụt ga, tốn xăng hơn hẳn trước kia thì lọc thường đã bẩn từ lâu rồi. Chọn đúng loại chọn lọc gió động cơ và thay đúng lúc là việc chẳng tốn bao nhiêu tiền, nhưng lại giữ cho khối máy khỏe được lâu. Bài này bên mình viết từ những gì đội ngũ gặp hằng ngày khi kiểm tra xe tại xưởng.
Lọc gió sai loại làm máy hao mòn nhanh thế nào?
Động cơ đốt trong hút một lượng không khí rất lớn vào buồng đốt mỗi phút. Nếu lọc không giữ nổi bụi, các hạt cát li ti sẽ lọt thẳng vào khe giữa xi lanh và piston. Hình dung cho dễ: đó gần giống như mài một chiếc ly bằng cát.
Thời gian trôi qua, khe hở nới ra dần. Xéc măng không còn ôm sát thành xi lanh như lúc mới lắp. Máy bắt đầu hao nhớt, nén kém, công suất tụt xuống từng chút một. Phải rất lâu chủ xe mới nhận ra, và thường đến khi sửa thì chi phí đã không nhỏ.
Dấu hiệu dễ thấy nhất là xe hụt ga khi vặn mạnh, tốn xăng bất thường, có lúc tăng tốc còn nhả khói đen. Xe mang đến xưởng vì mấy triệu chứng này không ít. Mở lọc ra thì mặt lọc đen kịt, bụi bám dày như nỉ. Lúc đó chủ xe thường tiếc đứt ruột, vì thay lọc sớm chỉ tốn vài chục nghìn đồng.
Lọc gió làm nhiệm vụ gì trong hệ thống nạp?
Lọc gió nằm trước bộ chế hòa khí hoặc vòi phun, là lớp chặn cuối cùng trước khi không khí đi vào máy. Nhiệm vụ của nó là giữ bụi, cát và các hạt mịn lại. Đây không phải chi tiết trang trí, mà quyết định không khí vào máy sạch hay bẩn.
Có một điều ít người để ý: lọc gió còn ảnh hưởng đến tỉ lệ hòa khí, tức tỉ lệ không khí so với xăng. Khi lọc bẩn, luồng khí đi vào yếu đi. Hỗn hợp vì thế bị đậm hơn mức cần thiết. Nhiều thợ mới hay đổ lỗi cho chế hòa khí trong khi thủ phạm thật lại là cái lọc. Trước khi tháo chế hòa khí, bạn nên mở lọc kiểm tra trước.
Các loại lọc gió thường gặp trên đường phố
Trên thị trường có ba nhóm bạn hay gặp. Lọc giấy, còn gọi là lọc khô, là giấy xếp nếp, lọc hạt mịn khá tốt và giá mềm. Lọc rửa được thường là bọt biển hoặc vải tẩm dầu, dùng nhiều lần nếu biết rửa và tẩm lại đúng cách. Lọc kim loại hay lưới chịu nhiệt và va đập tốt, hay thấy ở xe độ hoặc xe chạy đua.
Với xe số và xe ga đi đường phố thông thường, hai loại đầu là lựa chọn chính. Lọc giấy gọn, lọc ổn định, thay xong là yên tâm. Lọc rửa được tốn tiền hơn lúc mua, nhưng chi phí mỗi km thấp nếu chăm sóc đều. Còn lọc kim loại bền và chịu nhiệt tốt, song khả năng lọc bụi mịn kém hơn nên ít khi khuyên dùng cho xe đi hằng ngày.
Giấy hay rửa được: chọn theo điều kiện đi lại
Khi khách hỏi nên chọn loại nào, đội ngũ thường không trả lời ngay mà hỏi lại về cung đường. Lọc giấy có ưu điểm là gọn và ổn định, không đòi hỏi công bảo dưỡng. Đổi lại, chi phí cứ cộng dồn theo từng lần thay. Lọc rửa được thì ngược lại: đầu tư ban đầu nhiều hơn, về lâu dài lại rẻ hơn nếu được vệ sinh đều tay.
Nhưng loại rửa được đòi hỏi kỷ luật. Đi nhiều bụi mà rửa qua loa thì sợi lọc bị bít, luồng khí vào yếu, và xe lại hụt ga như thường. Vì thế bạn nên tự hỏi mình có đủ kiên nhẫn không trước khi chọn.
Nếu hay đi đường bụi, qua công trường hay đường đất, lọc giấy là lựa chọn an toàn hơn vì lớp giấy giữ bụi đều và thay nhanh gọn. Còn đi đường phố sạch và muốn tiết kiệm lâu dài, lọc rửa được tẩm dầu đáng để cân nhắc, miễn là đừng bỏ bê việc rửa.
Bao lâu thay lọc gió giấy và lọc rửa được một lần?
Đây là câu hỏi đội ngũ gặp nhiều nhất. Với lọc giấy, mốc thường khuyên là khoảng 10.000 đến 15.000 km. Nếu chạy đường bụi thì nên thay sớm hơn, có khi chỉ sau 5.000 km là cần đổi.
Với lọc rửa được, bạn nên vệ sinh khoảng mỗi 3.000 đến 5.000 km. Sau vài lần vệ sinh như vậy, hoặc khi lưới bị rách, thì thay mới. Sợi lọc đã xơ đi và mất khả năng giữ bụi, dù bề ngoài trông vẫn còn dùng được. Đây là lỗi nhiều người hay bỏ qua vì thấy lọc còn nguyên hình dạng.
Điều cần nhớ là các con số trên chỉ mang tính tham khảo. Đi đường bụi bặm thì rút ngắn chu kỳ ngay, đừng đợi đến đúng mốc mới làm.
Rửa và bảo dưỡng lọc gió rửa được đúng cách
Nhiều người rửa lọc bằng xăng rồi tẩm nhớt đặc, vì nghĩ đặc thì bắt bụi tốt hơn. Thực tế nhớt đặc làm bít các lỗ lọc, khí vào yếu, xe mất ga. Nên dùng dung dịch chuyên dụng hoặc xăng sạch để rửa, rồi để lọc khô tự nhiên.
Sau khi rửa, vắt thật khô và tẩm lại một lớp dầu lọc mỏng, đều. Tẩm quá tay là lỗi thợ mới hay mắc nhất, vì dầu thừa sẽ bị hút ngược vào họng nạp. Cuối cùng kiểm tra gioăng và khung lọc để không có khe hở, vì khí lọt ra ngoài luồng lọc thì bụi vẫn chui vào máy.
Dấu hiệu lọc gió đã quá bẩn
Khi lọc đã bẩn quá mức, xe thường có vài biểu hiện rõ. Xe hụt ga, nổ không đều và tăng tốc chậm hơn bình thường là dấu hiệu đầu tiên. Khói đen hoặc mùi xăng nồng khi chạy cho thấy hỗn hợp đã đậm.
Mở lọc ra, bạn có thể thấy mặt đen kịt, giấy bị ẩm hoặc rách, hay lưới đã tách khỏi khung. Gặp những triệu chứng này nên kiểm tra lọc trước khi nghi ngờ bộ phận khác. Đôi khi chỉ cần thay một chiếc lọc là xe chạy êm lại ngay.
Chọn lọc gió đúng xe cần lưu ý gì?
Lọc gió phải đúng mã xe, đúng kích thước khung và đúng vị trí lắp. Một cái lọc lệch vài milimét cũng đủ để khí rò ra ngoài, mà bằng mắt thường rất khó nhận ra. Khi mua, hãy đưa đúng đời xe, ví dụ Wave, Future, Air Blade, Vision hay Exciter, rồi đối chiếu kỹ trước khi lắp.
Đừng tự ý bỏ lọc hoặc đổi sang loại hở để cho “thông khí”. Làm vậy bụi sẽ vào thẳng máy và hòa khí bị lệch hẳn. Ưu tiên hàng có tiêu chuẩn lọc rõ ràng. Nếu cần tìm đúng phụ tùng cho dòng xe của mình, bạn có thể xem thêm tại danh mục phụ tùng xe máy. Khi thay các chi tiết khác trên cùng khối máy, cũng nên kiểm tra luôn lọc gió để bụi không làm mòn lại từ đầu.
Nếu băn khoăn về hao mòn bên trong, bạn có thể tham khảo thêm kiến thức bảo dưỡng hệ thống nạp của Bosch để hiểu rõ hơn ảnh hưởng của không khí sạch đến hiệu suất động cơ. Ngoài ra, khi xe có dấu hiệu bất thường khác như hao nhớt nhanh, bạn nên đọc thêm bài phân biệt xe hao nhớt nhanh do rò rỉ hay đốt nhớt để khoanh vùng nguyên nhân cho đúng.
Lọc gió độ có làm xe khỏe hơn không?
Lọc độ thường thoáng hơn nên nghe qua có vẻ hấp dẫn. Nhưng lọc không đúng cỡ hoặc quá thoáng sẽ làm bụi vào máy nhiều hơn. Đội ngũ chỉ khuyên đổi khi đã tinh chỉnh hòa khí tương ứng. Đổi chỉ để khác người thì thường được cái tiếng mà mất cái lợi.
Câu hỏi thường gặp về lọc gió
Lọc gió giấy có rửa được không?
Không nên. Lọc giấy rửa bằng nước hoặc xăng sẽ ướt, xơ và mất cấu trúc xếp nếp, lọc kém hẳn đi. Khi bẩn, bạn nên thay mới.
Lọc rửa được có lọc bụi tốt bằng lọc giấy không?
Nếu rửa và tẩm dầu đúng cách thì khả năng lọc tương đương, có khi giữ bụi lớn còn tốt hơn. Nhưng nếu chăm sóc qua loa thì lọc giấy ổn định hơn nhiều.
Bao lâu nên thay lọc gió một lần?
Lọc giấy khoảng 10.000 đến 15.000 km, đi đường bụi thì sớm hơn. Lọc rửa được thì vệ sinh mỗi 3.000 đến 5.000 km và thay mới sau vài lần vệ sinh.
Nếu còn băn khoăn về lọc gió cho chiếc xe cụ thể, cứ mang xe ra xưởng để thợ mở lọc kiểm tra trực tiếp. Chọn đúng và thay đúng lúc thì máy bền hơn rất nhiều, đó là điều đội ngũ luôn nhắc khách.