Bạn vặn ga, xe khựng lại vài giây rồi mới chịu bốc lên. Triệu chứng này xuất hiện gần như mỗi tuần ở xưởng của chúng tôi, và phần lớn khách đều lúng túng vì không biết nên bắt đầu từ đâu. Xe giật khi tăng tốc thường không đến từ một chi tiết duy nhất. Thợ máy có kinh nghiệm sẽ nghĩ đến hai hướng trước tiên: xe đang thiếu nhiên liệu, hoặc tia lửa không đủ mạnh đúng lúc cần công suất nhất. Bài này chúng tôi đi theo đúng trình tự kiểm tra mà đội ngũ vẫn làm, để bạn tự loại trừ một phần nguyên nhân trước khi mang xe đến thợ.
Xe giật khi tăng tốc biểu hiện thế nào?
Dấu hiệu dễ nhận nhất là ga đã đạp xuống nhưng xe không kéo ngay. Thân xe có thể khựng, rung nhẹ hoặc hụt hơi trong vài giây rồi mới lên tốc độ. Khi tiếp khách, chúng tôi thường chia làm hai trường hợp để họ dễ hình dung.
Trường hợp thứ nhất là giật thoáng qua. Xe vừa nổ máy lúc trời lạnh, hoặc vừa đổ một lượng xăng lớn, rồi tự hết sau vài km. Hiện tượng này chưa đáng lo nhiều. Tuy vậy, hãy để ý xem nó có lặp lại không. Lỗi nhỏ lặp đi lặp lại thường là dấu hiệu của một chi tiết đang yếu dần.
Trường hợp thứ hai nghiêm trọng hơn nhiều. Mỗi lần vặn ga là xe giật, kèm tiếng nổ lạ ở ống xả hoặc đèn báo sáng trên đồng hồ. Khi gặp tình trạng này, bạn nên dừng lại kiểm tra ngay. Để lâu, muội than bám dày lên buồng đốt và chi phí sửa sẽ tăng rất nhanh.
Nhiên liệu là chỗ nên kiểm tra đầu tiên
Lọc xăng bẩn giống như chiếc ống hút bị nghẹt. Khi bạn cần nhiều xăng để tăng tốc, lọc không kịp cấp dòng, xe liền khựng lại. Kim phun hoặc bình xăng con bị tắc cũng gây ra chuyện tương tự. Hỗn hợp phun ra không đều nên máy lúc mạnh lúc yếu, và người lái cảm nhận rất rõ.
Muốn kiểm tra nhanh, bạn bật khóa để bơm chạy rồi lắng nghe. Tiếng bơm rè rè đều là ổn. Nếu nghe ngắt quãng hoặc có tiếng lạch cạch, nên nghi ngờ bơm hoặc đường dẫn. Sau khi chạy, hãy ngửi quanh xe. Mùi xăng nồng bất thường thường là dấu hiệu rò rỉ hoặc đốt không hết nhiên liệu.
Bơm xăng và áp suất nhiên liệu
Bơm yếu có một kiểu biểu hiện khá riêng. Xe nổ máy thì giòn, chạy được một quãng ngắn rồi lực kéo tụt dần. Lúc lên dốc hoặc chở thêm người, triệu chứng càng rõ rệt. Đây là lúc bơm phải làm việc nhiều nhất, nên điểm yếu của nó lộ ra rất nhanh.
Để kiểm tra, bạn cần đồng hồ đo áp suất đúng loại cho dòng xe. Đo lúc máy không tải, rồi đo tiếp khi tăng ga, sau đó đối chiếu với thông số của hãng. Nếu kim áp suất dao động thất thường, bơm hoặc van một chiều đã suy yếu. Vệ sinh hệ thống đôi khi cứu được trường hợp nhẹ, còn bơm đã mòn thì thay là cách an toàn nhất.
Hỗn hợp gió và lọc gió
Lọc gió bẩn khiến hỗn hợp đậm xăng hơn mức cần thiết. Khi đi ga nhẹ, khách gần như không thấy khác biệt. Nhưng hễ kéo ga mạnh là xe khựng ngay. Đội ngũ từng tiếp một chiếc Wave chạy thường xuyên trên đường đất, lọc gió đen kịt, chủ xe vẫn nghĩ đó là chuyện bình thường. Sau khi vệ sinh và thay lọc, xe kéo mượt hẳn.
Chiều ngược lại cũng đáng để ý. Ống hút nứt hoặc gioăng rò sẽ cho không khí lạ lọt vào, hỗn hợp loãng đi và máy hụt hơi. Khi máy chạy, bạn có thể nghe tiếng rít nhỏ quanh các mối nối. Thay lọc gió đúng kỳ là tốt nhất, đừng đợi đến khi nó tắc hẳn mới làm.
Đánh lửa: bugi, bobin và dây cao áp
Bugi mòn hoặc bám muội làm tia lửa yếu đi, nhất là khi xe chở nặng hay chạy nhanh liên tục. Bạn có thể đọc tình trạng bugi bằng cách tháo ra và quan sát phần sứ. Màu nâu nhạt cho thấy đốt tốt. Đen muội là hỗn hợp đang đậm. Ướt dầu là nhớt đã lọt vào buồng đốt, lúc này cần tìm nguyên nhân gốc ở xéc măng hoặc phớt.
Bobin và dây cao áp suy giảm cũng gây giật, nhưng khó nhận ra bằng mắt thường. Cách chúng tôi hay làm là gắn bugi vào chụp, áp sát thân máy rồi đề thử để quan sát tia lửa. Tia khỏe và đều là ổn. Tia yếu hoặc chớp không đều thì nên thay bobin hoặc dây. Bạn cũng có thể tham khảo thêm dấu hiệu và cách thử bugi đánh lửa yếu để đối chiếu với xe của mình.
Nguyên nhân thường gặp theo mức độ
Khi chẩn đoán, đội ngũ thường dựa vào mức độ triệu chứng để khoanh vùng trước. Giật nhẹ, lúc có lúc không, phần lớn đến từ bugi bám muội hoặc lọc gió bẩn. Khắc phục các lỗi này thường chỉ tốn vài chục đến vài trăm nghìn đồng.
Khựng rõ khi lên ga mạnh thì nên nghĩ đến lọc xăng tắc hoặc bơm yếu. Chi phí dao động từ vài trăm nghìn đến trên một triệu đồng, tùy dòng xe. Giật kèm tiếng nổ lạ thường liên quan đến bobin hay dây cao áp. Còn giật kèm đèn báo và mất lực hẳn thì có thể là kim phun hoặc hệ thống điện. Lúc này không nên đoán mò, cần máy chẩn đoán để đọc đúng lỗi.
Thứ tự kiểm tra nên đi từ rẻ và dễ đến phức tạp: lọc gió, bugi, lọc xăng, rồi mới đến bơm và điện. Làm đúng trình tự, bạn sẽ tránh được tình trạng thay nhầm linh kiện rồi xe vẫn giật.
Giữ hệ thống nhiên liệu và đánh lửa ổn định
Phòng bệnh vẫn hơn chữa bệnh. Chúng tôi thường khuyên thay bugi khoảng mỗi 8.000 đến 10.000 km, tùy loại bugi và điều kiện đường sá. Nếu hay chạy đường bụi, nên kiểm tra lọc gió sau mỗi 4.000 đến 5.000 km. Lọc xăng thì thay theo lịch trong sổ bảo dưỡng của hãng.
Chất lượng nhiên liệu cũng quan trọng không kém. Xăng kém chất lượng làm bẩn kim phun và lọc nhanh hơn nhiều so với bình thường. Bạn nên đổ ở cửa hàng uy tín và hạn chế mua xăng rót giá rẻ. Ghi lại ngày và số km thay từng món vào một cuốn sổ nhỏ, bạn sẽ biết chính xác lúc nào cần kiểm tra mà không phải đoán.
Khi nào nên đưa xe đến thợ chuyên môn
Có những dấu hiệu bạn không nên tự xử lý tại nhà. Xe giật kèm đèn báo lỗi, khói đen phụt ra từ ống xả, hoặc mất lực rõ rệt khi chở người đều là tín hiệu cần can thiệp sâu hơn. Lúc này cần máy chẩn đoán để đọc mã lỗi và đo thông số chính xác, thay vì thay thử từng món.
Khi phải thay linh kiện, hãy chọn phụ tùng chính hãng hoặc hàng thay thế đạt chuẩn. Nếu cần bugi, lọc hay bobin, bạn có thể tham khảo phụ tùng xe máy chất lượng tại site của chúng tôi. Đừng tiết kiệm ở bộ phận đánh lửa, vì linh kiện rẻ mà chóng hỏng sẽ khiến bạn phải tháo lắp nhiều lần, tốn công hơn nhiều. Với các lỗi liên quan đến hệ thống nhiên liệu, bạn cũng nên đọc thêm cách phân biệt rò rỉ và đốt nhớt để tránh nhầm lẫn.
Những câu hỏi khách hay hỏi nhất
Xe giật khi tăng tốc có tự hết được không?
Đôi khi có, nhất là khi xe chỉ bẩn tạm thời, ví dụ sau khi đổ phải xăng kém hoặc vừa chạy đường bụi suốt một ngày. Chạy vài trăm km trên đường thoáng và đổ xăng tốt có thể làm sạch bớt. Nhưng nếu lỗi nằm ở bơm, bobin hay kim phun thì nó sẽ không tự khỏi, và thường còn nặng thêm theo thời gian.
Thay bugi có giải quyết được tình trạng xe giật không?
Chỉ khi bugi chính là nguyên nhân. Trước khi thay, bạn nên đọc màu sứ của bugi cũ và kiểm tra luôn lọc gió. Nếu bugi đã bám muội nặng, thay mới sẽ cải thiện rõ rệt. Nếu không, bạn vẫn phải tìm tiếp ở phần nhiên liệu.
Xe giật khi tăng tốc có nguy hiểm khi đi cao tốc không?
Có. Khi xe khựng giữa lúc vượt xe hay nhập làn, bạn có thể mất đà và gặp rủi ro. Đội ngũ khuyên không chạy cao tốc khi xe còn giật mạnh. Hãy đưa xe đi kiểm tra trước rồi hãy tính đến chuyến đi xa.
Chi phí sửa lỗi giật khi tăng tốc khoảng bao nhiêu?
Phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân. Vệ sinh lọc gió hoặc thay bugi thường chỉ tốn vài chục đến vài trăm nghìn đồng. Thay bơm, bobin hay kim phun có thể lên đến hơn một triệu đồng, tùy dòng xe và linh kiện. Các con số này chỉ mang tính tham khảo, bạn nên hỏi cụ thể sau khi đã được chẩn đoán.